Praca z grupami w I kwartale 2005 roku

Placówka: Świetlica Socjoterapeutyczna, Stowarzyszenia św. Filipa Nereusza w Rudzie Śl.

Sporządziła: mgr Izabela Kasperczyk

1. W jakim stopniu planowane cele zostały zrealizowane

Nadrzędnym celem było udzielenie pomocy dzieciom i młodzieży pochodzącym z rodzin znajdujących się w trudnej sytuacji życiowej, spowodowanej długotrwałym bezrobociem, ubóstwem, problemem alkoholowym, niewydolnością wychowawczą.

Cel ten był realizowany poprzez:

- udzielanie wsparcia i pomocy psychologiczno – pedagogicznej dzieciom i ich rodzinom

- zapewnienie odpowiednich warunków do nauki - zajęcia wyrównawcze, korepetycje

- łagodzenie skutków ubóstwa w rodzinach - dożywianie, zaopatrzenie w niezbędne przedmioty

- stwarzanie możliwości dostępu do nowoczesnych źródeł informacji i dóbr kultury

- organizowanie opieki pozaszkolnej i czasu wolnego.

Wszyscy uczestnicy zajęć zostali objęci pomocą psychologiczną, pedagogiczną i socjalną na miarę ich deficytów, zaburzeń i potrzeb oraz możliwości prowadzącego świetlicę Stowarzyszenia.

2. Opis zrealizowanych zadań

Analiza pracy wychowawczej w poszczególnych grupach wychowawczych.

GRUPA I NAJMŁODSZA – wychowawca - Joanna Włoch, opiekun - Barbara Kozłowska

Grupa najmłodsza w Świetlicy Socjoterapeutycznej Stowarzyszenia św. Filipa Nereusza liczy
14 osób – 10 dziewczynek i 4 chłopców w wieku od 6 do 9 lat. Skład grupy po feriach zimowych zmienił się – 2 dzieci przeszło do starszej grupy a na ich miejsce przyjęto nowe osoby. Ze względu na wiek uczestników w grupie dominuje potrzeba ruchu i wspólnej zabawy. Niektóre dzieci w grupie są bardzo zamknięte i mają trudności
z nawiązywaniem kontaktów, inne zaś są nadpobudliwe i trudno im skupić się na wykonywaniu różnych czynności, a w kontaktach z innymi bywają agresywne.

Dużą trudność grupie sprawia podporządkowanie się obowiązującym zasadom. Wśród uczestników grupy są dzieci, które są świadkami lub ofiarami przemocy oraz takie, które funkcjonują w rodzinach z problemem alkoholowym. Praca z grupą polega głównie na stwarzaniu dzieciom możliwości do podejmowania wspólnych działań, (podczas których uczą się współpracy), stawianiu im jasnych granic i wyciągania konsekwencji
w przypadku ich nieprzestrzegania. W pracy wychowawczej kładziono się również duży nacisk na to, by dzieci
w sposób swobodny miały możliwość wyrażać swoje uczucia.

I. Udzielanie wsparcia i pomocy psychologiczno – pedagogicznej dzieciom i ich rodzinom

W ramach udzielania wsparcia i pomocy dzieciom i rodzinom dzieci znajdujących się w trudnej sytuacji w celu pozyskiwania aktualnych informacji dotyczących rodzin utrzymywano współpracę z pracownikami Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej, szkół, do których uczęszczają dzieci i z kuratorem.

Ponadto jednej z rodzin udzielono pomocy w postaci umówienia dziecka na niezbędne badania i wizyty lekarskie (neurolog dziecięcy). Złożono również w Sądzie Rodzinnym zawiadomienie w celu poinformowania
o niepokojących zachowaniach dzieci w jednej z rodzin objętych pomocą świetlicy.

Praca z dzieckiem w świetlicy odbywała się we współpracy z rodzicami, którzy zobowiązani zostali do utrzymywania stałego kontaktu z pracownikami świetlicy. W ramach tej współpracy miało miejsce zebranie rodziców oraz indywidualne rozmowy z rodzicami, które miały na celu zebranie aktualnych informacji dotyczących rodziny i podpisanie umów oraz podejmowanie działań wobec dziecka (umówienie dziecka na badania w PPP). Rodzice w większości przypadków przychodzili na umówione spotkania, ale byli i tacy, którzy nie stawiali się na umówiony termin, co znacznie utrudniało współpracę. Nikt jednak nie zlekceważył całkowicie wezwań. Od czasu wprowadzenia obowiązku odbierania dzieci ze świetlicy można zaobserwować, że zwiększyło się grono rodziców, którzy w większym niż dotąd stopniu są zainteresowani postępami swego dziecka oraz jego zachowaniem czy trudnościami, z którymi się boryka.

II. Psychokorekcja zaburzeń w zachowaniu. Zajęcia socjoterapeutyczne.

W grupie realizowany był program socjoterapeutyczny, którego głównym celem było odkrywanie w sobie pozytywnej siły i budowanie poczucia własnej wartości poprzez samopoznanie i wzrost świadomości własnego ciała. Dzieci podczas tych zajęć miały okazję lepiej poznać siebie, uświadomić sobie jak ważne jest ich ciało oraz zdobyć więcej zaufania do własnego ciała, by móc czuć się w nim pewnie i bezpiecznie. Zgodnie z założonym harmonogramem zajęcia te odbyły się głównie w oparciu o Metodę Ruchu Rozwijającego Weroniki Sherborne. Dla dzieci nadpobudliwych zajęcia te były okazją do bezpiecznego wyładowania swojej energii a dzieciom lękliwym pozwoliły rozładować gromadzone napięcia.

III. Likwidowanie objawów i przyczyn negatywizmu szkolnego.

W ramach zajęć świetlicowych dzieci codziennie odrabiały zadania domowe oraz utrwalały zdobyte w szkole umiejętności. Grupa sześciolatków w tym czasie, dzięki specjalnie przygotowanym ćwiczeniom, rozwijała różne umiejętności niezbędne w przyszłej nauce. Dzieci dzięki tym ćwiczeniom rozwijały swoje zdolności, uczyły się koncentracji i spostrzegawczości, usprawniały koordynację wzrokowo – ruchową. W trakcie nauki niezwykle pomocna okazała się pomoc wolontariuszy. Dla 3 dzieci ze szczególnymi trudnościami z nauką zorganizowane zostały dodatkowe zajęcia dydaktyczno – wyrównawcze (1 godzina w tygodniu). W celu poprawy sytuacji szkolnej dzieci podjęto również współpracę z nauczycielami dzieci. Nawiązano również kontakt z wychowawcą jednego
z przedszkoli w celu rozeznania sytuacji dziecka uczęszczającego do świetlicy.

IV. Rozwijanie zainteresowań dzieci i młodzieży.

Dzieci w świetlicy miały okazję, w sposób urozmaicony, wykorzystać swój czas wolny. Grupa najmłodsza uczestniczyła w różnych kółkach zainteresowań: plastycznym, komputerowym i artystyczno – kulturalnym. Program zajęć plastycznych i komputerowych zrealizowany był zgodnie z harmonogramem. W ramach zajęć artystyczno – kulturalnych dzieci w miesiącu styczniu dzieci wystąpiły w przygotowanych w zeszłym roku jasełkach, a w kolejnych miesiącach – raz na dwa tygodnie - uczestniczyły w wieczorkach filmowych, w trakcie których oglądały następujące filmy: „Mój brat niedźwiedź”, „Toy story II”, „Stuart Malutki”, „Shrek 2”, „Potwory i spółka”, „Astelix
i Obelix konktra cezar”. W ramach tych zajęć dzieci, w miesiącu marcu, były w kinie na bajce pt.: „Kubuś
i Hefalumpy”. Raz w tygodniu dzieci brały udział w grupowych zabawach ogólnorozwojowych, które od miesiąca lutego – co dwa tygodnie – miały miejsce na sali gimnastycznej Gimnazjum nr 9 i przybrały charakter zajęć sportowych.

Poza tym w ramach organizowania dzieciom czasu wolnego zorganizowano w trakcie tygodnia ferii zimowych półkolonie. W czasie ich trwania dzieci uczestniczyły w zajęciach w świetlicy: oglądanie bajki „Kubuś Puchatek – niesamowita przygoda”, gry i zabawy świetlicowe, zajęcia komputerowe oraz poza nią: zajęcia sportowe na sali gimnastycznej, wyjazd do sali zabaw „Urwis”, wycieczka do Bielska – Białej na przedstawienie teatralne „Diabełek Widełek”, wyjazd do Panewnik na oglądanie szopek bożonarodzeniowych i do Gliwic na warsztatowe zajęcia z garncarstwa.

W czasie Wielkiego Postu dzieci uczestniczyły w nabożeństwach Drogi Krzyżowej dla dzieci przygotowując się w ten sposób do pełniejszego przeżycia Świąt Wielkanocnych.

§ spotkania z rodzicami: 1 zebranie organizacyjne, 25 rozmów indywidualnych

§ spotkania interdyscyplinarne: 1

§ kontakty z osobami i instytucjami: 2 – pracownik socjalny, 1 – pedagog, 1 – kurator, 6 – wychowawcy szkolni

§ zajęcia indywidualne z dziećmi: 16 – dydaktyczno – wyrównawczych, 2 – rozmowy wychowawcze

GRUPA II ŚREDNIA – wychowawca mgr Dariusz Kowalski, opiekun – Justyna Szarzyńska

Grupa II średnia liczy obecnie 11 osób (w tym 5 chłopców i 6 dziewcząt). Uczestnicy zajęć to dzieci
w większości wywodzące się z rodzin z problemem alkoholowym ( 7 osób ) oraz ofiary przemocy fizycznej. Ta bardzo trudna sytuacja rodzinna ma ogromny wpływ na funkcjonowanie emocjonalne, społeczne oraz szkolne dzieci. Wychowawcy bardzo często obserwowali w grupie wysoki poziom agresji, a jednocześnie zauważali
u dzieci niskie poczucie własnej wartości oraz brak podstawowych umiejętności niezbędnych w najprostszych sytuacjach życiowych. Dwoje dzieci ma orzeczone upośledzenie w stopniu lekkim i kształci się w szkolnictwie specjalnym i integracyjnym. Wraz z rozpoczęciem nowego semestru szkolnego grupa zmieniła swój skład: dwoje dzieci przeszło z grupy najmłodszej, a troje zostało przeniesionych do grupy starszej. Nadal trwa proces integracji grupowej – dzieci poznają się, coraz chętniej współpracują ze sobą. Można zauważyć również wzrost poczucia przynależności do społeczności grupy.

I. Udzielanie wsparcia i pomocy psychologiczno-pedagogicznej dzieciom i ich rodzinom.

Realizacja tego zadania polegała na kontakcie i współpracy z instytucjami, które mają bezpośredni wpływ na sytuacje dziecka i rodziny (pedagodzy szkolni, pracownicy MOPS, kurator). W omawianym okresie odbyło się jedno spotkanie interdyscyplinarne, które było kontynuacją wcześniej podjętej interwencji. Oprócz tej zintegrowanej formy pomocy rodzinie, wychowawcy utrzymywali kontakt z pedagogiem szkolnym, pracownikami MOPS, kuratorem. Ważnym elementem realizacji tego zadania był kontakt wychowawców z rodzicami dzieci uczęszczających do świetlicy (zarówno indywidualny jak i grupowy). W kontaktach tych wychowawcom towarzyszył psycholog zatrudniony w świetlicy, którego obecność była próbą rozszerzenia zakresu oddziaływań na rodzinę dziecka. Wszystkie podjęte działania w sposób pośredni lub bezpośredni wpłynęły na sytuacje dzieci
i ich rodzin. Wymiana informacji z pedagogiem i nauczycielami umożliwiła wychowawcom dostosowanie form pracy z poszczególnymi dziećmi (znajomości wyników nauczania z poszczególnych przedmiotów). Kontakt
z pracownikami socjalnymi dał lepszy obraz sytuacji w domu rodzinnym dzieci (sytuacja materialna, zdarzenia mające szczególne znaczenie dla dziecka, choroby). Dzięki tym informacjom wychowawcy grupy mogli wczuć się w subiektywny świat dziecka i udzielić mu wsparcia emocjonalnego. Dzięki spotkaniom z rodzicami udało się zachęcić rodziców do częstszego kontaktu ze świetlicą. Zauważano, że rodzice częściej przychodzili by zasięgnąć informacji na temat swych dzieci co świadczy, że wzrosło zaufanie rodziców do wychowawców.

II. Psychokorekcja zaburzeń w zachowaniu. Zajęcia socjoterapeutyczne.

Zgodnie z harmonogramem odbyło się 7 spotkań socjoterapeutycznych. Ze względu na Uroczystość Objawienia Pańskiego jedno z planowanych zajęć nie odbyło się. W związku ze zmianą personalną grupy, pierwsze zajęcia dotyczyły - tematycznie- bloku III ( „ Moja Grupa”) i miały na celu integrację grupy. Kolejne zajęcia realizowały Blok I „ Mój świat” i obejmowały m.in. takie zagadnienia jak: poczucie własnej wartości, uświadamianie niepowtarzalności i indywidualności każdej osoby, kształtowanie pojęć takich jak: równość, wolność, prawa człowieka, odpowiedzialność; normy i reguły życia społecznego. Grupa rozważała również nazywanie i wyrażanie uczuć. Zauważyliśmy, że dzieci chętniej uczestniczyły w zajęciach grupowych. Większość z nich brała aktywny udział z zajęciach angażując się w zabawy, ćwiczenia i rozmowy. Zauważaliśmy zwiększoną koncentrację uwagi oraz większą umiejętność słuchania. Grupa coraz lepiej wypełnia zasady kontraktu grupowego (wzajemny szacunek, nie używanie agresji, tajemnica). Nadal nie udało się zaktywizować dwóch chłopców, którzy pozostają
z boku grupy ( jeden z celów dalszej pracy socjoterapeutycznej). Każda socjoterapia trwała około 75 minut.

III. Likwidowanie objawów i przyczyn negatywizmu szkolnego.

Zadanie to realizowane było przez współpracę pracowników świetlicy z pedagogami, wychowawcami oraz nauczycielami poszczególnych przedmiotów pracującymi w szkołach, do których uczęszczają podopieczni świetlicy. Kontakt nawiązywany był przede wszystkim poprzez wizyty w szkole, czasem rozmowy telefoniczne. Umożliwiło to monitorowanie sytuacji szkolnej dzieci. Integralną część oddziaływań wychowawczych była codzienna pomoc w odrabianiu zadań domowych, oraz zajęcia indywidualne. Realizację tego zadania wspierali wolontariusze pracujący w grupie( 5 osób – studenci pedagogiki i socjologii). Dzięki zaangażowaniu wolontariuszy
i ich kompetencją, dzieciom mogła być świadczona pomoc edukacyjna (przede wszystkim w kontakcie indywidualnym), co bardzo pomogło w przyswajaniu wiedzy.

IV. Rozwijanie zainteresowań dzieci i młodzieży.

Kształtowanie umiejętności oraz rozwijanie zainteresowań możliwe było dzięki regularnym kółkom tematycznym odbywającym się według harmonogramów:

- kółko kulinarne (m.in. pieczenie ciasta marchewkowego , smażenie racuszków z jabłkami)

- zajęcia plastyczne( wyrabianie masy solnej, malowanie figurek ceramicznych; prowadzone przez plastyka)

- kółko sportowe (zajęcia na sali gimnastycznej SPS nr 15)

- zajęcia komputerowe (prowadzone przez wykwalifikowanego informatyka)

- kółko filmowe( oglądanie wartościowych filmów i bajek)

W okresie Wielkiego Postu dzieci wraz z wychowawcami uczestniczyły w piątkowych Drogach Krzyżowych
i w ten sposób przygotowały się do pełnego przeżycia Świąt Wielkanocnych.

W dniach od 17.01 do 21.01.2005r. zostały zorganizowane półkolonie zimowe, w czasie których odbyła się m.in. wycieczka do Teatru Banialuka w Bielsku Białej. Dzieci brały udział w przedstawieniu, oraz lekcji teatralnej prowadzonej przez aktorów teatru, oraz w warsztatach garncarskich w wiejskiej chacie w Gliwicach. Uczestnicy półkolonii mieli możliwość skorzystania z krytego kąpieliska miejskiego. Wychowawcy zorganizowali dzieciom dzień sportu oraz wspólne oglądanie filmu wyświetlanego przez projektor na dużym ekranie. Zarówno kółka zainteresowań jak i zajęcia organizowane w czasie półkolonii pomogły w sposób atrakcyjny zagospodarować czas wolny dzieciom jednocześnie rozwinąć ich zainteresowania i zdolności. Dużym sukcesem była zaobserwowana przez rodziców chęć pomocy dzieci w domu przy wykonywaniu podstawowych prac domowych. Dzięki nabytych umiejętności podczas kółek kulinarnych dzieci zachęcały rodziców do wspólnego przygotowywania podwieczorków (o czym opowiadali rodzice podczas spotkań z wychowawcami).

ilość zajęć socjoterapeutycznych – 7

kontakty z rodzicami – 16,w tym: spotkanie organizacyjne-1, spotkanie grupowe-1, konsultacje indywidualne- 14

Ilość zajęć indywidualnych z dziećmi - 18, w tym: rozmowy wychowawcze - 5, zajęcia edukacyjne- 13

konsultacje z pedagogiem szkolnym - 3

spotkanie z kuratorerm -1

konsultacje z wychowawcami szkolnymi-2

spotkanie interdyscyplinarne – 1

konsultacje z pracownikami socjalnymi-2

konsultacje z psychologiem-1

GRUPA III ŚREDNIA wychowawca – mgr Izabela Kasperczyk, opiekun – Joanna Krawczyk

Grupa liczy 14 osób: 6 chłopców i 8 dziewczynek w tym 3 osoby niepełnosprawne intelektualnie– upośledzone w stopniu lekkim. Wiek dzieci: 12-15 lat. Większość dzieci pochodzi z rodzin z problemem alkoholowym, troje dzieci wychowuje się w rodzinie niepełnej (2 samotne matki, 1 samotny ojciec).

I. Psychokorekcja zaburzeń w zachowaniu.

Zajęcia socjoterapeutyczne odbywały się zgodnie z tematyką zawartą w programie raz w tygodniu i trwały ok. 90 minut. W sumie w I kwartale odbyło się 10 zajęć socjoterapeutycznych. Ze względu zmiany w składzie grupy ( 2 osoby przeszły do grupy starszej, 3 osoby doszły z grupy młodszej), na zajęciach zrealizowano zagadnienia
z bloku IV „Ja i moja grupa rówieśnicza” dotyczące integracji z grupą, zapoznania z obowiązującymi zasadami, kształtowania umiejętności komunikacji i budowania poczucia przynależności do grupy rówieśniczej. Ponadto odbyły się zajęcia mające na celu zdiagnozowanie relacji w grupie. Do realizacji zajęć wykorzystywano klocki terapeutyczne. Wiodącymi metodami zajęć były gry i zabawy interakcyjne, burza mózgów, relaksacja, elementy metody Weroniki Sherborne.

Dzięki przeprowadzonym zajęciom socjoterapeutycznym dzieci miały okazję doświadczyć radości
i satysfakcji ze wspólnie podejmowanych działań, nowe osoby miały okazję do zintegrowania się z grupą i do nabywania pewności siebie. Było również wiele okazji do rozładowywania napięć emocjonalnych i próby konstruktywnego rozwiązywania konfliktów w grupie. Od kwietnia realizowany będzie kolejny blok zajęć „Ja i moja szkoła”. Dodatkowo oprócz zajęć socjoterapeutycznych od marca rozpoczął się cykl 10 spotkań psychologicznych dla dziewczynek dotyczący sfery uczuć prowadzony przez psychologa świetlicowego.

II. Likwidowanie negatywizmu szkolnego.

Zgodnie z harmonogramem dnia dzieci dziennie poświęcały około 1,5 godz. na odrabianie zadań domowych i przyswajanie bieżącego materiału szkolnego. Dodatkowo dla dzieci, które potrzebowały dodatkowej pomocy zorganizowano korepetycje z różnych przedmiotów (matematyki, języka polskiego, języka angielskiego, języka niemieckiego, historii, przyrody, geografii). Razem odbyło się 36 spotkań indywidualnych z dziećmi, podczas których udzielano korepetycji. Oprócz korepetycji odbywały się również zajęcia indywidualne z wychowawcą, podczas których pracowano nad motywacją do nauki oraz nad rozwiązaniem problemów z jakimi dzieci spotykają się na co dzień w szkole, w domu i w środowisku rówieśniczym.

Wychowawca utrzymywał także bieżące kontakty z pedagogami szkolnymi, wychowawcami, nauczycielami poszczególnych przedmiotów, szkół do których uczęszczają dzieci (SPS nr 15, SP nr 24, Gimnazjum nr 9).

W wyniku podjętych działań poprawie uległa sytuacja szkolna dzieci. Dwóch chłopców przestało wagarować
i poprawiło część ocen niedostatecznych. Dwie dziewczynki dzięki regularnemu korzystaniu z korepetycji
w świetlicy mają szansę na uzyskanie świadectwa z wyróżnieniem.

III. Rozwijanie zainteresowań i uzdolnień.

W ramach rozwijania zainteresowań i uzdolnień dzieci odbywały się zajęcia w kółkach zainteresowań:

- filmowym – grupa wspólnie obejrzała 5 filmów („Pamiętnik Księżniczki”, „Władca pierścieni”,
„I nie ma mocni”, „Nigdy w życiu”, „Matrix”) po których odbyła się dyskusja

- komputerowym – odbyło się 14 zajęć, na których dzieci zapoznawały się
z podstawowymi programami komputerowymi i obsługą internetu;

- sportowym – zajęcia odbywały się na basenie, sali gimnastycznej, (mecze siatkówki, koszykówki, kanadyjek i rugby turniej ping – ponga oraz ćwiczenia ogólnorozwojowe, w sumie odbyło się 25 zajęć sportowych;

- tanecznym – odbyło się 8 zajęć tanecznych (nauka kroków tańca, elementy aerobiku, ćwiczenia relaksacyjne, elementy choreoterapii)

- kulinarnym – przygotowanie kolacji na ciepło (smażone kiełbaski), smażenie faworków na „tłusty czwartek”, pieczenie ciast

- artystyczno – kulturalnym: 4 zajęcia plastyczne: wykonywanie kartek okolicznościowych, wykonywanie dekoracji świątecznych, malowanie na szkle).

Udział w proponowanych zajęciach stworzył dzieciom możliwość odkrywania i poszerzania swoich zainteresowań. Dał możliwość rozwijania swojej wyobraźni i twórczego myślenia a także uczył jak można w atrakcyjny sposób zagospodarować sobie czas wolny.

Dbając o swój rozwój duchowy grupa wraz z wychowawcami brała czynny udział w mszach świętych (Środa Popielcowa, Trzech Króli) oprócz tego w każdy piątek podczas Wielkiego Postu uczestniczyła w Drodze Krzyżowej.

W ramach aktywności własnej dzieci chętnie sięgały po edukacyjne gry planszowe, słuchały muzyki, organizowały zabawę z klockami terapeutycznymi, wykonały rysunki wykorzystane do dekoracji wnętrz Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej.

Każdego dnia przy kolacji miało miejsce podsumowanie dnia, podczas którego dzieci
i wychowawcy wyrażali swoje zdanie i dzielili się swoimi odczuciami dotyczącymi funkcjonowania grupy i jej członków.

Podczas ferii zimowych dzieci były w Bielsku – Białej w Teatrze Lalek „Banialuka”, gdzie miały okazję obejrzeć spektakl pt. „O diabełku Widełku” oraz wzięły udział w prelekcji dotyczącej historii
i pracy teatru. W drodze powrotnej zwiedziły szopki bożonarodzeniowe w Panewnikach. Dzieci wzięły również udział w warsztatach garncarskich, podczas których zobaczyły projekcję filmu i wysłuchały wykładu o pracy garncarskiej oraz miały okazję wykonać własnoręcznie garnki
z gliny. W Zabrzu miały okazję obejrzeć i zapoznać się z wystawą fotograficzną „Ziemia z nieba” oraz skorzystać ze słodkiego poczęstunku w Mc Donalds.

W pierwszym kwartale odbyły się:

Zajęcia indywidualne z dziećmi:

- korepetycje - 36

- rozmowy wychowawcze - 6

Spotkania z rodzicami:

- spotkania organizacyjne - 1

- konsultacje indywidualne - 25

- wizyty w domu dziecka - 3

Kontakty z osobami i instytucjami:

- z pracownikami socjalnymi - 12

- z kuratorami - 4

- z pracownikami policji (rozmowa z dzielnicowym i dwie rozmowy z policjantem do spraw nieletnich) - 3

- z pedagogiem szkolnym - 6

- z wychowawcami i nauczycielami dzieci - 5

- konsultacje z psychologiem świetlicowym - 4

- konsultacji pracy wolontariuszy - 11

Podjęte interwencje:

Zorganizowanie 4 spotkań interdyscyplinarnych w sprawie 2 rodzin.

W wyniku podjętych działań uległa zmianie sytuacja 2 rodzin. Przy wsparciu pracowników świetlicy, pracowników MOPS, pedagoga szkolnego 1 matka podjęła leczenie psychiatryczne, rozpoczęła spłacanie zaległych opłat za energię oraz czynsz co w rezultacie poprawiło sytuację domową dzieci.

GRUPA IV NAJSTARSZA: wychowawca – mgr Wiesława Michalska, opiekun – Dariusz Kołacz

Do trzynastoosobowej grupy młodzieżowej w świetlicy socjoterapeutycznej uczęszcza 5 dziewcząt
i 8 chłopców w wieku od 14 do 17 roku życia. Skład grupy po feriach zimowych zmienił się – jedno dziecko odeszło a dwoje zostało przyjętych z młodszej grupy. Integracja nowych uczestników z resztą grupy przebiegła płynnie, bez problemów. Nowe dzieci szybko odnalazły się w nowej sytuacji, szybko nawiązały kontakt i zaprzyjaźniły. Większość uczestników grupy to gimnazjaliści, jednakże pięcioro spośród młodych uczęszcza do ponadgimnazjalnych szkół średnich i zawodowych. Pięcioro wychowuje się w rodzinach niepełnych na skutek rozwodu bądź śmierci rodziców. Głównymi problemami z jakimi borykają się rodziny uczestników najstarszej grupy są: przemoc, nadużywanie alkoholu przez rodziców a także zaburzenia psychiczne jednego z rodziców.

Praca z grupą polega przede wszystkim na uczeniu dzieci współpracy, szacunku wobec siebie, rozbudzaniu aspiracji życiowych i zainteresowań, pomocy w układaniu celów i motywowaniu do ich realizacji oraz na angażowaniu do pomocy innym.

I. Psychokorekcja zaburzeń w zachowaniu.

Praca z grupą w tym obszarze oddziaływań skoncentrowała się na budowaniu atmosfery wzajemnego zaufania i szacunku oraz współpracy. Wychowawcy kładli duży nacisk na realizację takich celów jak: integracja, nawiązywanie pozytywnych kontaktów w grupie, nawiązywanie zadowalających kontaktów społecznych, ugruntowanie szacunku do samego siebie, refleksja nad dokonywaniem słusznych wyborów. Wyżej wymienione cele realizowane były zarówno na zajęciach socjoterapeutycznych, które odbywały się co dwa tygodnie (zamiennie zajęciami redakcji gazetki), jak i podczas indywidualnych rozmów wychowawczych czy dyskusji grupowych. Tematy zajęć socjoterapeutycznych:

· „Katastrofy, kataklizmy, ofiary”

· „Najlepsze-najgorsze” – podsumowanie półrocznej pracy

· „Mechanizm oddziaływania reklam”

· „Podróż za ocean” – gra fabularyzowana, trenowanie zdolności angażowania się dla innych,

· „Bezludna wyspa” – gra fabularyzowana z wykorzystaniem klocków terapeutycznych.

Zajęcia „Katastrofy, kataklizmy, ofiary” - przygotowane i przeprowadzone z inicjatywy jednego z uczestników - zwróciły uwagę na problemy ogólnospołeczne i pozwoliły na wypowiedzenia własnej opinii oraz na poszerzenie wiedzy na tematy społeczne.

Uczestniczący w zajęciach „Podróż za ocean” i „Bezludna wyspa” mieli okazję odreagować napięcia emocjonalne ale także przez zabawę nauczyć się współpracy, planowania, rozwinąć wyobraźnię.

Na zajęciach dotyczących reklamy uczestnicy poznali rodzaje i elementy reklam, metody oddziaływania na odbiorcę, zaznajomili się z elementami manipulacyjnymi reklam. Zwrócono uwagę na to, jak nie ulegać presji mediów i jak dokonywać samodzielnych wyborów.

Ważnym aspektem korekcji zaburzeń w zachowaniu było zwrócenie uwagi młodzieży na wymiar tradycji i religii – wspólne uczestnictwo w nabożeństwach świątecznych, kolędowanie czy wspólne śniadanie wielkanocne. Poprzez podejmowanie takich działań wychowawczych kształtowano hierarchię wartości młodego człowieka, często pozbawionego pozytywnych wzorców lub najzwyczajniej - nie mającego wiedzy na temat tradycji.

II. Likwidowanie negatywizmu szkolnego.

Każdego dnia przez 1,5 – 2 godzin wszystkie dzieci uczestniczyły w zajęciach, w trakcie których wraz
z wychowawcami, opiekunami i wolontariuszami odrabiały zadania domowe, uzupełniały zaległości, przyswajały nową wiedzę i nabywały umiejętności systematycznego uczenia.

Zorganizowano także indywidualne zajęcia z poszczególnych przedmiotów prowadzone przez studentów
i nauczycieli:

· matematyka – korepetycje dla 5 osób, przygotowanie do testów gimnazjalnych dla 1 osoby,

· język polski – korepetycje dla 2 osób, przygotowanie do testów gimnazjalnych dla 1 osoby,

· język niemiecki – dla 3 osób,

· język angielski dla 1 osoby.

W celu nadrobienia zaległości szkolnych i pozytywnego zaliczania bieżącego materiału, jednemu dziecku przydzielono indywidualnego wolontariusza do pomocy szkolnej.

Wychowawca systematycznie kontaktował się z pedagogiem szkolnym, wychowawcami i nauczycielami w celu zawiązania współpracy i uzgodnienia strategii oddziaływań edukacyjno -wychowawczych, uzyskania informacji
o ocenach, obecności i zachowaniu w szkole. Odbyły się 4 takie spotkania. Kontakty te pozwoliły na bieżącą kontrolę wyników i rozeznanie w sytuacji szkolnej a co za tym idzie stwarzania możliwości do nadrabiania zaległości i poprawy ocen.

III. Rozwijanie zainteresowań i uzdolnień.

W tygodniu miały miejsce kółka zainteresowań, tematycznie dostosowane do potrzeb uczestników:

· sportowe – odbywały się na pływalni krytej (MOSIR) bądź na sali gimnastycznej Gimnazjum nr 9,

· komputerowe – wg tematyki zamieszczonej w harmonogramie,

· redakcja gazetki świetlicowej „U Filipa” – realizowane co dwa tygodnie wg tematyki zamieszczonej
w harmonogramie,

· kulinarne – odbywały się zamiennie z zajęciami sportowymi na pływalni wg tematyki zamieszczonej
w harmonogramie,

· filmowe – cotygodniowe zajęcia wg harmonogramu, atrakcją stał się nocny maraton filmowy.

Ponadto odbyły się 2 wycieczki: do Bystrej Śląskiej (spacer po górach do schroniska połączony z pieczeniem kiełbasek) oraz do „Izby Regionalnej” w Gliwicach (połączona z praktycznymi zajęciami garncarskimi) i Palmiarni. Młodzież chętnie uczestniczyła w wycieczkach, poznała miejsca, w których wcześniej nie miała okazji być.

Grupa miała również okazję uczestniczyć w spektaklu „The Rocky Horror Show” w chorzowskim Teatrze Rozrywki. Udział w spektaklu wzbudził wiele emocji w większości pozytywnych – uczestnicy mieli szansę poznać nowy gatunek teatralny, który jest alternatywny do spektakli szkolnych.

IV. Kontakty z osobami i instytucjami:

· 2 spotkania z rodzicami (organizacyjne oraz wychowawcze w ramach rodziców dzieci z grupy najstarszej). Celem spotkań dla rodziców w ramach grupy najstarszej jest nawiązanie bliskiej współpracy, uruchomienie cyklicznych spotkań, na których w oparciu o rodzicielskie doświadczenia będą omawiane konkretne problemy wychowawcze oraz podejmowane próby ich rozwiązania;

· 20 spotkań indywidualnych z rodzicami, w trakcie których podpisano umowy z rodzicami oraz zaktualizowano dane dotyczące dzieci i sytuacji rodzinnej, a także omawiano konkretne problemy wychowawcze bądź szkolne uczestników;

· 1 spotkanie interdyscyplinarne z pedagogiem szkolnym, pracownikami socjalnymi, psychologiem, wychowawcami w sprawie rodziny, na którym ustalono

· kontakt z poradnią zdrowia psychicznego – umówienie rodzica na wizytę,

· kontakt z pracownikami socjalnymi MOPS Halemba,

· 2 spotkania z kuratorami w sprawie uczestników, które oparły się na wymianie informacji i posłużyły nawiązaniu współpracy

· 4 spotkania z pedagogami.

Zadanie: Zaspokajanie podstawowych potrzeb socjalnych realizowane było poprzez: dożywianie dzieci (kolacja, podwieczorek, a w dni wolne od zajęć szkolnych śniadanie i obiad), organizowanie odzieży i przyborów szkolnych. Nie zaistniała konieczność partycypowania w kosztach zakupu leków dla uczestników zajęć świetlicy. Wychowawcy niejednokrotnie towarzyszyli dzieciom podczas wizyt u lekarzy specjalistów ( neurolog).

Zadanie przyjęte do realizacji: Pedagogizacja rodziców było realizowane poprzez: warsztaty umiejętności wychowawczych (spotkania indywidualne z wychowawcami i psychologiem, spotkania organizacyjne
z kierownikiem świetlicy oraz imprezy integrujące rodzinę. Pedagogizacja rodziców jest wciąż najtrudniejszym zadaniem przyjętym do realizacji (nie wszyscy rodzice chcą angażować się w proponowaną im współpracę).

W ramach realizacji zadania: Organizacja czasu wolnego dzieci i młodzież przygotowała spotkanie opłatkowe dla rodziców i wolontariuszy, ponadto uczestniczyła w zajęciach rekreacyjnych, turystyczno – krajoznawczych i kulturalnych, organizowanych w czasie ferii zimowych, oraz Śniadaniu Wielkanocnym.

Realizacja zadania: Warsztaty psychologiczno – pedagogiczne dla wolontariuszy odbywała się
w ramach:

- spotkań integracyjno – rekreacyjnych:

- spotkanie okolicznościowe z okazji Świąt Bożego Narodzenia

- spotkanie okolicznościowe poświęcone życiu i śmierci Jana Pawła II

- wspólne oglądanie filmów video „Noc z Tolkenem”

- spotkań zadaniowych – związanych z organizacją zajęć w czasie ferii zimowych oraz Świetlandią

- indywidualnych konsultacji z wychowawcami świetlicy oraz psychologiem w sprawach dzieci.

Ze względów organizacyjnych (remontowanie i uruchamianie przez Stowarzyszenie innych placówek) nie odbyły się warsztaty psychoedukacyjne, ich realizację przeniesiono na późniejszy termin.

SPRAWOZDANIE Z PRACY PSYCHOLOGA

Problemy z jakimi borykają się wychowankowie Świetlicy Socjoterapeutycznej:

- wynikające z dorastania w rodzinie z problemem alkoholowym (zaniedbanie podstawowych potrzeb socjalnych oraz potrzeb w sferze emocjonalnej, trudności w nauce, przejmowanie przez dzieci obowiązków rodzica np. opieka nad młodszym rodzeństwem, zdobywanie pieniędzy, zaniedbywanie przez rodziców potrzeb poszczególnych faz rozwojowych dziecka, np. w sferze prawidłowego rozwoju mowy)

- nieumiejętność rozpoznawania, nazywania i konstruktywnego wyrażania uczuć

Zadania wykonywane przez psychologa w bieżącym okresie sprawozdawczym były następujące:

1. Diagnozowanie dzieci pod kątem rozwoju psychicznego i emocjonalnego, a zwłaszcza pod kątem postrzegania i przeżywania przez dzieci otaczającej je rzeczywistości rodzinnej, szkolnej, społecznej -19 spotkań diagnozujących. W wyniku tych spotkań zaobserwowano u 3 dzieci nieprawidłowości rozwojowe oraz trudności z koncentracją uwagi, następstwem czego było skierowanie tych dzieci do specjalistycznych poradni na badania (Poradnia Logopedyczna - 1 dziecko, Poradnia Neurologiczna)

-1 dziecko, Poradnia Psychologiczno-Pedagogiczna - 2 dzieci)

2. Konsultacje dla rodziców. Odbyło się 16 spotkań indywidualnych z rodzicami, podczas których omawiano aktualne problemy emocjonalne i wychowawcze dzieci, udzielano porad psychologicznych związanych z pracą rodzica nad polepszeniem swojego kontaktu z dzieckiem. Warto podkreślić fakt, że rodzice sami zgłaszali się do psychologa, co wskazuje na potrzebę tego rodzaju kontaktu oraz rozwijające się zaangażowanie rodzica
w proces wychowawczy dziecka. Podczas tych spotkań zachęcano rodziców do kontaktów z innymi placówkami pomagającymi rodzinie i dziecku w procesie rozwoju (wychowawcy świetlicowi, wychowawcy
i nauczyciele szkolni, pedagodzy szkolni). Spotkania te często były okazją do poruszania istotnych problemów osobistych rodzica oraz stwarzały okazję do wskazania rodzicowi adekwatnej do przedstawianego problemu placówki (np. Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej, Policja, Poradnia Zdrowia Psychicznego).

3. Spotkania grupowe z rodzicami – odbyły się 2 spotkania w 2 grupach. Obecność psychologa na tych spotkaniach stworzyła okazję lepszego poznania rodziców, zachęcenie ich do osobistego kontaktu
z psychologiem oraz do przekazania rodzicom treści edukacyjnych dotyczących lepszego kontaktu z własnym dzieckiem.

4. Terapia indywidualna i grupowa jest trwającym długi okres czasu procesem rozwoju dziecka w kierunku pozytywnego postrzegania siebie samego (zaniżona samoocena) oraz uczenia się nawiązywania konstruktywnych relacji z innymi (dziećmi i dorosłymi), pomaga nazwać i uporządkować ważne treści psychiczne, przeżywane emocje, pomaga znaleźć nową perspektywę dla swoich doświadczeń osobistych.

Przeprowadzono 19 spotkań terapii indywidualnej podczas których koncentrowano się na uczeniu dzieci rozpoznawania, nazywania i wyrażania uczuć (radości, smutku, złości, zazdrości, wstydu).

Przeprowadzono 7 spotkań terapeutycznych grupowych w 4 podgrupach, podczas których uczono dzieci koncentracji uwagi, rozluźnienia poszczególnych grup mięśniowych i relaksacji, uzewnętrzniania swoich uczuć.

5. Interwencja w kryzysie (skuteczny kontakt indywidualny czyli rozmowa, która pomaga osobie). Podczas przeprowadzonych 6 spotkań interwencji w kryzysie udzielono wsparcia emocjonalnego w krytycznym wydarzeniu. Spotkanie o takim charakterze stworzyło możliwość dotarcia do osobistych treści i znaczeń zaistniałego wydarzenia w świecie młodego pacjenta.

6. Konsultacje z wychowawcami poszczególnych grup świetlicowych. Przeprowadzono 7 spotkań o charakterze konsultacyjnym podczas których wychowawcy zgłaszali zaistniałe niepokojące ich zachowania powierzonych im dzieci. Wspólnie ustalano plan działań wobec dziecka (zwiększenie uwagi wychowawcy na dziecko, obserwacja dziecka podczas zajęć indywidualnych i grupowych, rozmowa z dzieckiem, zmiana sposobu komunikacji z dzieckiem).

7. Spotkania interdyscyplinarne – przeprowadzono 2 takie spotkania, podczas których ustalano poszczególne kroki oraz sposób ich realizacji w kierunku zmiany socjalnej oraz psychologicznej wobec jednej rodziny.

Zadania na przyszłość:

Kontynuowanie powierzonych zadań (diagnozowanie dzieci, prowadzenie terapii indywidualnej i grupowej dzieci, udzielanie wsparcia w sytuacjach kryzysowych dla dziecka, kontaktowanie się z rodzicami poprzez spotkania indywidualne i grupowe, udzielanie konsultacji wychowawcom grupy w celu omówienia skutecznych działań pedagogiczno- psychologicznych wobec dzieci).

3. Informacje o uczestnikach zajęć Świetlicy Socjoterapeutycznej Stowarzyszenia św. Filipa Nereusza

Benificjentami zajęć świetlicowych były dzieci pochodzące z rodzin niewydolnych materialnie
i wychowawczo oraz rodzin z problemem alkoholowym. W realizacji programu w okresie od 01.01. – 06.04.2005r. uczestniczyło 54 łącznie dzieci i młodzieży w wieku od 6. do 18. roku życia, w tym 31 dziewczynek i 23 chłopców. Łącznie, pomocą objętych zostało 28 rodzin.

4. Wymierne rezultaty realizacji zadania

Realizacja zadania: Prowadzenie Świetlicy Socjoterapeutycznej św. Filipa Nereusza dla dzieci
i młodzieży pozwoliła na udzielenie profesjonalnej pomocy i wsparcia ponad pięćdziesięciu dzieciom i młodzieży znajdującym się z różnych przyczyn w trudnej sytuacji życiowej.

Działalność świetlicy pozwoliła dzieciom na doświadczenie bezpiecznego miejsca oraz zaspokojenie przez nich swoich rozwojowych potrzeb.

Świetlica świadczyła dzieciom pomoc od poniedziałku do piątku w godzinach od 11⁰⁰ do 19⁰⁰
w ramach: zajęć socjoterapeutycznych, zajęć psychoedukacyjnych z profilaktyką uzależnień, zajęć
w grupach wychowawczych, terapii indywidualnej, spotkań zespołów interdyscyplinarnych mających na celu poprawę jakości życia dzieci, kółek zainteresowań, korepetycji, spotkań z rodzicami, wycieczek, udziału
w imprezach kulturalnych.